1
2
3

de verschillende spelers, van verdachte tot rechter > Welke spelers doen mee bij een rechtszaak?

De verdachte

Een verdachte is iemand van wie men vermoedt dat hij iets heeft gedaan wat tegen de wet is. Als een verdachte wordt opgepakt door de politie heeft hij een aantal rechten: hij mag zelf een verdediger (advocaat) kiezen, hij mag zijn advocaat spreken, hij hoeft niets te zeggen tijdens verhoren en hij heeft recht op een eerlijk proces.

Een verdachte blijft verdacht tot de rechter heeft besloten of hij schuldig is of niet. Wordt een verdachte niet schuldig bevonden, dan wordt hij vrijgesproken. Wordt hij wel schuldig bevonden, dan krijgt hij straf. Vanaf het moment dat de rechter de uitspraak ‘schuldig’ heeft gedaan, is een verdachte niet langer verdacht, maar ‘een veroordeelde’.

 

De officier van justitie

Een officier van justitie werkt voor het Openbaar Ministerie (OM).

Samen met de politie is hij verantwoordelijk voor het opsporen van misdadigers. Als hij een verdachte heeft gevonden, bepaalt de officier van justitie of hij een zaak voor de rechter brengt of niet. Als hij vindt dat een zaak voor de rechter moet komen, bereidt de officier van justitie de rechtszaak voor.

De belangrijkste rollen van de officier van justitie zijn:

  • Het leiden van de onderzoeken van de politie
  • In een rechtszaak de verdachte beschuldigen van een misdrijf
  • Tijdens een rechtszaak een bepaalde straf eisen
  • Ervoor zorgen dat uitspraken van de rechter worden uitgevoerd.

Nederland heeft ruim 800 officieren van justitie.

 

De advocaat

Een advocaat is een raadsman of raadsvrouw in rechtskundige zaken. Hij adviseert, helpt en verdedigt de verdachte. Een advocaat is altijd partijdig.

Een advocaat heeft een wettelijk beroepsgeheim. Dat betekent dat hij niet gedwongen kan worden om ook maar iets te zeggen over de zaken die hij met zijn cliënt bespreekt.

 

De rechter

Een rechter is iemand die recht spreekt.

Hij bepaalt of iemand wel of niet de wet heeft overtreden en wat voor straf iemand moet krijgen. Er zijn verschillende straffen mogelijk: taakstraf, een geldboete en gevangenisstraf.

Bij zware of ingewikkelde zaken (bijvoorbeeld moord) zijn er drie rechters bij een rechtszaak betrokken. Dit wordt 'de meervoudige kamer' genoemd. De meervoudige kamer komt alleen bij elkaar voor zaken waarbij door de officier van justitie meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist.

Bij kortere straffen, geldboetes of werkstraffen is er een 'enkelvoudige kamer' met één rechter.

Een rechter is altijd verplicht een oordeel uit te spreken wanneer hem een vraag wordt voorgelegd. Hij houdt daarbij natuurlijk rekening met wat er in de wet staat, maar ook wat andere rechters bij soortgelijke vragen hebben beslist.

 

De griffier

Griffier is een deftig woord voor secretaris. Het is de hoofdtaak van een griffier om bij de rechtbank alles wat betrekking heeft op een zaak vast te leggen: vragen, klachten, verzoekschriften, enzovoorts.

De griffier zorgt ook voor de administratie rondom een rechtszaak. Hij maakt aantekeningen van alles wat wordt gezegd en gedaan. Dan maakt hij een verslag van de zitting en schrijft samen met de rechter(s) het vonnis.

 

De getuige

Een getuige is iemand die tijdens een rechtszaak een verklaring aflegt over wat hij waargenomen (gezien, gehoord, geroken, geproefd of gevoeld) heeft.

Getuigen kunnen opgeroepen worden door de officier van justitie, bijvoorbeeld omdat ze de verdachte hebben gezien, terwijl hij iets strafbaars deed.

Getuigen kunnen ook worden opgeroepen door de advocaat, bijvoorbeeld omdat ze bij de verdachte waren op het moment dat er een misdrijf werd gepleegd en zij kunnen bewijzen dat de verdachte het niet heeft gedaan.

De getuige staat onder ede, dat wil zeggen dat hij niet mag liegen tegen de rechter. Als hij dat toch doet, kan hij daarvoor worden gestraft.